Âm Thanh Hồ Bơi, Rooftop Và Beach Club Ven Biển

Biển khắc nghiệt hơn ta nghĩ

Ở Phú Quốc, Nha Trang, Đà Nẵng hay Hồ Tràm, thiết bị ngoài trời chịu cùng lúc năm thứ: hơi muối bám vào mọi bề mặt kim loại, độ ẩm gần như quanh năm, nắng gắt làm bạc màu và giòn nhựa, mưa tạt ngang theo gió mùa, và sét vào mùa giông. Mỗi thứ một mình đã đủ rút ngắn tuổi thọ thiết bị. Gộp lại, chúng xử lý một chiếc loa thông thường nhanh hơn rất nhiều so với trong đất liền.

Muối là kẻ phá âm thầm nhất. Nó không làm loa hỏng ngay. Nó ăn vào bulông, ốc vít, giá treo, cực đấu dây, từng chút một, cho tới khi một ngày chiếc loa lỏng khỏi giá hoặc mất tiếng vì một mối nối đã mục.

Vật liệu quyết định tuổi thọ hơn công suất

Với không khí ven biển, phần kim loại nên là thép không gỉ 316 chứ không phải 304. Thép 316 có thêm molypden, chịu ăn mòn của muối clorua tốt hơn hẳn. Khác biệt này không thấy được ngày nghiệm thu, nhưng thấy rất rõ sau vài năm. Phải hỏi kỹ cho từng chi tiết: thân loa, lưới, bulông, giá treo, giá kẹp. Một chiếc loa tốt treo trên giá thép mạ thường vẫn hỏng từ cái giá.

Thân loa cũng vậy. Xưởng loa chuyên nghiệp Hoa Kỳ mà Bá Hùng làm việc cùng, chế tác tại New Jersey, làm nhiều dòng loa bằng thùng gỗ bạch dương ép keo chịu nước, phủ ba lớp polyurea và một lớp hoàn thiện mờ chống muối và tia cực tím, kèm phụ kiện thép không gỉ 316. Họ có cả dòng loa đạt chuẩn hàng hải cho những vị trí sát mặt nước. Nhà sản xuất loa kiến trúc Hoa Kỳ chúng tôi dùng cho tầng cảnh quan có dòng loa phát triển từ dòng âm trần cao cấp nhất của họ, thêm gioăng kín và bulông thép không gỉ, đạt IP66 và vẫn giữ chế độ bảo hành trọn đời.

Một ví dụ cho thấy yêu cầu này nghiêm tới mức nào: khi một beach club biểu tượng ở Bali làm lại toàn bộ hệ âm thanh với khoảng sáu mươi loa, họ yêu cầu mọi phụ kiện đều là thép không gỉ 316. Để đáp ứng, xưởng New Jersey mở rộng phiên bản hàng hải ra toàn bộ danh mục sản phẩm của mình.

Giữ tiếng nhạc trong ranh giới

Ở beach club Bali, một trong những yêu cầu đầu tiên là âm thanh không được tràn sang khách sạn và bãi biển bên cạnh. Với resort ở Việt Nam, câu hỏi này còn gắt hơn: tiếng nhạc pool party lúc chín giờ tối có thể đang bay thẳng vào ban công của dãy villa cách đó năm mươi mét, nơi một gia đình vừa cho con đi ngủ.

Ngoài trời không có tường để giữ âm thanh lại, nên ranh giới phải được vẽ bằng thiết kế:

• Nhiều loa nhỏ đặt gần người nghe thay vì vài loa lớn đặt xa. Mỗi chiếc chỉ cần đủ cho vùng của nó, nên tổng năng lượng phát ra môi trường thấp hơn nhiều.
• Loa cột có góc phủ hẹp theo phương đứng, hướng xuống khu ghế thay vì bắn ra biển.
• Loa siêu trầm có chế độ phát có hướng, giữ dải trầm ở phía trước, giảm hẳn tiếng bùm bụp dội ra phía sau. Dải trầm là thứ đi xa nhất và khó chặn nhất, nên phải xử lý từ gốc.
• Trần âm lượng khóa cho từng vùng, và lịch tự động hạ mức khi tới giờ yên tĩnh của khu nghỉ dưỡng.

Rooftop có thêm một biến số: gió. Gió mang tiếng nhạc đi xa theo hướng không ai lường trước, và gió cũng là tải trọng lên giá treo. Điểm treo trên rooftop phải được kết cấu tính như một phần của mái, không phải khoan vội vào lan can. Phần về trần âm lượng và cảnh âm thanh theo giờ, chúng tôi đã viết kỹ trong bài Ngày là nhà hàng, đêm là lounge.

Sét và đường dây dài ngoài trời

Một hệ âm thanh ngoài trời là hàng trăm mét cáp chạy qua vườn, qua bãi cát, lên mái. Vào mùa giông, những đoạn cáp đó hoạt động như ăng ten bắt xung điện cảm ứng từ sét đánh gần, kể cả khi sét không đánh trúng công trình. Xung đó chạy ngược về phòng máy và thường làm hỏng thiết bị đắt nhất. Lời giải là chống sét lan truyền trên cả đường nguồn lẫn đường tín hiệu, cộng tiếp địa đúng. Đây là phần Bá Hùng làm từ rất lâu, và cũng là phần hay bị cắt giảm nhất trong các hồ sơ thầu. Bài Một chuỗi chỉ mạnh bằng mắt xích yếu nhất giải thích vì sao không nên cắt ở đây.

Khi nào không cần đầu tư tới mức này

Hồ bơi riêng của một villa gia đình, nơi chỉ cần nhạc nhẹ khi tắm nắng, thường chỉ cần tầng cảnh quan: vài loa vệ tinh trong bồn cây và một loa siêu trầm chôn đất. Không cần loa công suất lớn, không cần thép không gỉ cho cả một hệ treo. Phần cách giấu loa vào cảnh quan, chúng tôi đã viết trong bài Giấu loa, thiết kế loa, hay phô loa. Ngược lại, một beach club có DJ mỗi tối mà dùng loa cảnh quan sẽ vừa thiếu tiếng vừa hỏng sớm.