Tường Gạch Việt Nam Và Chiếc Loa Âm Tường

Loa âm tường được nghĩ cho kiểu nhà khác

Nhà ở Bắc Mỹ phần lớn dựng bằng khung xương gỗ hoặc thép, ốp tấm thạch cao hai mặt. Bên trong mỗi bức tường là một khoảng rỗng đều đặn giữa các thanh xương. Chiếc loa âm tường đầu tiên ra đời chính từ khoảng rỗng ấy: không cần thùng, vách tường làm luôn việc của thùng loa.

Vì vậy khung chờ thi công của nhà sản xuất Hoa Kỳ mà Bá Hùng dùng làm lõi được thiết kế cho khoảng cách xương 16 inch, tức khoảng 406 mm, có cánh dài hơn cho xương cách 24 inch, tức khoảng 610 mm. Khung được bắt vào xương trong giai đoạn đi dây thô, giữ sẵn chỗ cho loa, đánh dấu chỗ dây phải ra, và cho đội thạch cao biết chính xác hình dạng, kích thước lỗ cần khoét.

Tin tốt là hai con số 406 và 610 cũng chính là khoảng cách xương quen thuộc của vách và trần thạch cao ở Việt Nam. Tin xấu là phần lớn tường bao và tường ngăn phòng ở nước mình vẫn là gạch.

Tường gạch: ba lối đi, mỗi lối một cái giá

Phần lớn loa âm tường cần độ sâu lắp khoảng 9 tới 10 cm. Một bức tường gạch 110 trát hai mặt dày khoảng 13 tới 14 cm. Đục một cái hộc sâu 10 cm vào đó thì phía bên kia chỉ còn một lớp mỏng, dễ nứt chân chim theo thời gian, và tiếng loa đi thẳng sang phòng bên cạnh. Ở phòng ngủ khách sạn hay phòng ngủ biệt thự, đó là một lỗi khó tha thứ.

Lối thứ nhất là đục hộc trên tường gạch 220, hoặc xây chừa hộc ngay từ lúc lên tường, rồi đặt vào đó một hộp âm kín phía sau loa. Nhà sản xuất có hộp âm bằng kim loại dành cho những vị trí xây gạch. Cách này chắc chắn, bền, nhưng phải quyết từ lúc xây, và đục tường đã trát thì vừa bẩn vừa tốn.

Lối thứ hai là ốp một lớp vách thạch cao cách tường gạch vài phân, tạo ra đúng cái khoảng rỗng mà loa âm tường cần. Nhiều kiến trúc sư vẫn ốp tường để giấu ống, làm hốc tủ, hay tạo mảng ốp trang trí. Nếu biết trước, mảng ốp ấy làm luôn vị trí cho loa mà không tốn thêm một viên gạch nào. Đổi lại, phòng mất vài phân diện tích mỗi mặt ốp.

Lối thứ ba là thôi không đặt loa vào tường gạch nữa, đưa toàn bộ lên trần. Với nhạc nền, cách này thường đủ, nhất là khi dùng loa âm trần có tép xoay hướng được để kéo tiếng về chỗ ngồi. Với phòng khách cần âm thanh nổi rõ trái phải, hay phòng chiếu phim, loa trên tường vẫn cho hình ảnh âm thanh tốt hơn.

Không có lối nào đúng cho mọi phòng. Một biệt thự hợp lý thường dùng cả ba: tường ốp ở phòng khách, hộc chừa sẵn ở phòng nghe, loa trần cho hành lang và phòng ngủ.

Dây phải nằm trong tường trước lớp vữa

Với tường gạch, đi dây sai là sửa rất đắt. Dây loa nên đi trong ống luồn riêng, tách khỏi tuyến điện động lực để tránh nhiễu, để dư đủ đoạn ở mỗi điểm loa, và mỗi đầu dây được đánh nhãn trước khi trát. Bá Hùng dùng dây loa và dây tín hiệu của một nhà sản xuất Nhật Bản chuẩn phòng thu, vì một sợi dây đã nằm dưới lớp vữa thì không ai muốn thay.

Mọi điểm loa, mọi tuyến ống được chụp ảnh và ghi vào hồ sơ trước khi trát, theo hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 Bá Hùng duy trì từ năm 2011. Nhiều năm sau, khi cần thêm một vùng nghe hay sửa một điểm loa, hồ sơ cho biết chính xác dây đi đường nào trong bức tường đã sơn phẳng.