1. Câu hỏi mà ít Văn phòng Tỉnh uỷ và UBND tự đặt ra
Mỗi cơ quan chính quyền cấp tỉnh đều có phòng họp đầy đủ. Phòng họp Ban thường vụ Tỉnh uỷ, hội trường Hội đồng Nhân dân, các phòng họp Sở ban ngành, phòng tiếp dân của Trung tâm phục vụ hành chính công. Hệ thống đã vận hành nhiều năm, cán bộ đã quen, nghi thức đã chuẩn.
Tuy nhiên có một câu hỏi hiếm khi được đặt ra trong các phiên họp về kế hoạch chuyển đổi số của tỉnh: hệ thống phòng họp hiện tại có đáp ứng được các yêu cầu mới của công tác chỉ đạo điều hành trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, hay đang tạo ra những giới hạn vô hình mà mọi người đã quen sống cùng?
Khi tổ chức phiên họp Ban thường vụ Tỉnh uỷ với nội dung mật về định hướng phát triển kinh tế xã hội, công tác cán bộ cấp cao của tỉnh, các vấn đề an ninh chính trị địa phương. Slide báo cáo được trình chiếu qua laptop cá nhân kết nối qua cáp HDMI. Tài liệu mật được phát hành phiên bản giấy đánh số theo dõi từng bản, thu hồi cuối phiên. Câu hỏi đặt ra: trong toàn bộ quy trình đó, có khâu nào tài liệu mật đi qua hệ thống không hoàn toàn nội bộ của tỉnh? Có khâu nào dữ liệu được lưu tạm trên thiết bị không kiểm soát?
Khi tổ chức phiên họp Hội đồng Nhân dân định kỳ với nghi thức truyền hình trực tiếp các phiên chất vấn để cử tri theo dõi qua kênh truyền hình tỉnh. Đội kỹ thuật của Đài phát thanh truyền hình tỉnh được huy động lắp đặt thiết bị tạm thời mỗi kỳ họp. Mỗi lần lắp đặt là một lần rủi ro phát sinh sự cố kỹ thuật trong phiên truyền hình trực tiếp. Mỗi lần là một lần chi phí thuê dịch vụ ngoài, mỗi lần một cách tổ chức khác nhau.
Khi xảy ra tình huống ứng phó khẩn cấp như thiên tai bão lụt, dịch bệnh bùng phát, sự cố môi trường nghiêm trọng. Đồng chí Chủ tịch UBND triệu tập họp khẩn các Sở ban ngành lúc mười một giờ đêm. Lãnh đạo các Sở rải rác ở nhiều địa điểm, một số đang trên đường công tác về tỉnh, một số đang trực tại hiện trường. Không có cách triệu tập cuộc họp với hình ảnh và thông tin realtime trong vòng năm phút.
Khi triển khai các nghị quyết của Trung ương xuống cấp huyện và cấp xã trên toàn tỉnh có hai mươi huyện và một trăm sáu mươi xã phường. Buổi triển khai được tổ chức tại hội trường UBND tỉnh, tài liệu hướng dẫn được gửi qua đường công văn xuống các huyện rồi tiếp tục xuống các xã. Quá trình mất từ ba ngày đến một tuần. Khi cấp xã nhận được tài liệu, một số nội dung đã được hiểu khác đi qua các vòng truyền đạt trung gian.
Khi tiếp đoàn lãnh đạo Trung ương về làm việc với địa phương, đoàn đại sứ quán nước ngoài đến thăm tỉnh, đoàn đối tác đầu tư nước ngoài đến tìm hiểu môi trường đầu tư FDI. Phòng tiếp khách của UBND tỉnh được chuẩn bị trang trọng, nhưng khi đối tác mở laptop trình bày dự án, kỹ thuật viên loay hoay tìm cáp HDMI vừa với laptop USB-C của khách. Ấn tượng đối tác mang về không phải về định hướng phát triển của tỉnh mà về sự lúng túng của hạ tầng.
Trong từng tình huống, mô hình vận hành phòng họp truyền thống vẫn cho ra kết quả công vụ. Các cuộc họp vẫn diễn ra. Các quyết định vẫn được ban hành. Các đoàn khách vẫn được tiếp đón. Nhưng những giới hạn vô hình đó cộng dồn theo từng năm trở thành chất lượng chỉ đạo điều hành chưa đạt mức kỳ vọng của Bộ Chính trị về chính quyền số, thành cơ hội thu hút đầu tư bị bỏ lỡ vì hạ tầng đối ngoại chưa sẵn sàng, thành rủi ro lộ lọt thông tin nhạy cảm trong các quy trình thiếu kiểm soát đầu cuối.
Bài viết này không khuyên các tỉnh thay thế toàn bộ hệ thống phòng họp hiện hữu. Đó là cách tiếp cận sai và không phù hợp với nguyên tắc tiết kiệm ngân sách công. Bài viết đề xuất một góc nhìn khác: đầu tư đòn bẩy. Trang bị giải pháp cộng tác hybrid hiện đại tại đúng những phòng có giá trị chỉ đạo điều hành và đối ngoại cao nhất, kết hợp kiến trúc bảo mật hoàn toàn nội bộ phù hợp với yêu cầu của các cơ quan Đảng và Nhà nước.
