Đổi sang đèn LED là một khoản tiết kiệm trả một lần. Khoản lớn hơn, lặp lại mỗi ngày suốt vòng đời tòa nhà, đến từ việc điều khiển ánh sáng bật khi nào và sáng tới mức nào. Và phần này có những con số thực địa đứng sau.

Phần lớn chủ đầu tư tin rằng họ đã xong bài toán tiết kiệm ánh sáng vào ngày chuyển sang đèn LED. Việc đó cắt được công suất tiêu thụ của mỗi bộ đèn, một lần. Nhưng một bộ đèn dù hiệu quả đến đâu, nếu vẫn sáng hết cỡ trong một căn phòng trống suốt cả ngày, thì phần lớn năng lượng nó tiêu vẫn là lãng phí. Cái bóng đèn đã trở nên hiệu quả. Cách nó được dùng thì chưa.

Khoản tiết kiệm lớn nhất và bền nhất của ánh sáng không nằm ở việc cái đèn tiêu bao nhiêu watt, mà ở việc nó bật khi nào và sáng tới mức nào. Đây không phải lời của một người bán hàng. Nó có những con số thực địa đứng sau, từ nghiên cứu nghiêm túc.

Những con số, từ công trình thật

Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley của Mỹ đã làm một phân tích tổng hợp, gom hai trăm bốn mươi ước lượng tiết kiệm từ tám mươi tám nghiên cứu và công trình thực tế, để rút ra mức tiết kiệm năng lượng chiếu sáng trung bình theo từng cách điều khiển. Cảm biến hiện diện tiết kiệm trung bình khoảng 24%. Thu ánh sáng ban ngày, tức tự hạ đèn điện khi có nắng, khoảng 28%. Cho người dùng tự chỉnh mức sáng khoảng 31%. Hiệu chỉnh mức sáng theo đúng nhu cầu của từng không gian khoảng 36%. Và khi kết hợp nhiều cách lại, mức tiết kiệm trung bình lên tới 38%.

Điều đáng quý ở nghiên cứu này không chỉ là con số, mà là sự thẳng thắn của nó. Các tác giả chỉ ra rằng những con số mô phỏng trên máy thường lạc quan hơn thực tế, riêng phần thu ánh sáng ban ngày bị mô phỏng thổi lên ít nhất mười phần trăm so với khi đo ở công trình thật. Mức tiết kiệm thực tế trải rộng từ 6% đến 80%, tùy vào không gian, giờ hoạt động và thói quen sử dụng. Bá Hùng trích đúng những con số thực địa thận trọng này, không trích con số mô phỏng đẹp mắt, vì một con số hứa mà không giữ được sẽ làm hỏng niềm tin của một chủ đầu tư nhanh hơn bất cứ điều gì.

Vì sao một nhà đầu tư nên nhìn đây như một dòng tiền lặp lại

Ánh sáng chạy mỗi ngày, suốt vòng đời của tòa nhà. Một phần trăm cắt được khỏi hóa đơn chiếu sáng không phải một khoản tiết kiệm một lần, nó là một con số lặp lại mỗi tháng trong mười lăm đến hai mươi năm. Nhìn theo cách đó, một hệ điều khiển không phải một khoản chi phí lắp đặt, nó gần với một dòng tiền đều đặn chảy về. Chi phí ban đầu là hữu hạn và trả một lần. Khoản tiết kiệm thì cộng dồn năm này qua năm khác.

Khoản lợi thứ hai, giá trị tài sản

Tiết kiệm vận hành chưa phải tất cả. Ánh sáng hiệu quả và điều khiển thông minh đóng góp vào điểm của các chứng nhận công trình xanh, từ LEED và WELL quốc tế đến LOTUS của Việt Nam. Một công trình đạt chứng nhận xanh có giá trị tài sản cao hơn, dễ cho thuê hơn, và đứng vững hơn trước những yêu cầu ngày càng chặt về môi trường và phát triển bền vững. Hệ điều khiển vì thế trả lợi hai lần: hạ chi phí vận hành, và nâng giá trị của chính tòa nhà.

Vì sao tiết kiệm nằm trong hệ thống, không nằm trong thiết bị

Những con số trên không tự đến từ việc mua một thùng cảm biến. Chúng đến từ cảm biến hiện diện và cảm biến ánh sáng ban ngày, driver giảm sáng được, một hệ điều khiển buộc tất cả chạy theo đúng kịch bản, và quan trọng nhất là việc hiệu chỉnh đúng sau khi lắp. Một hệ lắp ẩu cho ra đầu thấp của khoảng tiết kiệm, hoặc tệ hơn là một cảm biến tắt đèn ngay khi người vẫn còn ngồi đó, khiến người dùng tháo bỏ cả hệ thống. Khoản tiết kiệm sống trong thiết kế đúng và hiệu chỉnh đúng, không sống trong phần cứng.

Cách Bá Hùng tiếp cận

Bá Hùng tiếp cận ánh sáng như một tải điện điều khiển được, không phải một danh sách bóng đèn. Chọn cảm biến, driver và hệ điều khiển từ các đối tác châu Âu và G7 nói chung một ngôn ngữ theo chuẩn mở, để chúng phối hợp được và mở rộng được về sau. Thiết kế kịch bản điều khiển theo đúng cách không gian thật được sử dụng. Và đo lại kết quả sau khi hiệu chỉnh, vì một khoản tiết kiệm không đo được thì không nên đem ra hứa. Đó là cùng một kỷ luật làm nên ISO 9001 mà Bá Hùng giữ liên tục từ năm 2011, cộng với cam kết một đầu mối duy nhất chịu trách nhiệm cho con số cuối cùng.

Một cái đèn tốt giúp tiết kiệm đúng một lần, vào lúc mua. Một hệ điều khiển tốt giúp tiết kiệm mỗi ngày, suốt thời gian tòa nhà còn đứng. Câu hỏi của một nhà đầu tư khôn ngoan không phải bóng đèn này tiêu bao nhiêu watt, mà là tòa nhà này đang đốt bao nhiêu ánh sáng mà không ai cần đến.