Vì sao những bề mặt đẹp nhất lại phản bội âm thanh
Hãy bắt đầu từ vật lý, vì hiểu đúng cơ chế thì mới thôi sợ nó một cách mơ hồ.
Âm thanh, khi chạm vào một bề mặt cứng và nhẵn, gần như không bị hấp thụ. Nó dội ngược lại, gần trọn vẹn. Kính, đá mài, bê tông đánh bóng, những vật liệu tuyệt đẹp ấy, về mặt âm học là những tấm gương phản xạ. Chúng trả lại vào phòng gần như toàn bộ năng lượng âm mà chúng nhận. Một chiếc loa tốt phát ra tiếng trong sạch, nhưng nếu tiếng đó cứ nảy đi nảy lại giữa những tấm gương ấy trước khi tới tai người nghe, thì thứ đến tai đã là một mớ chồng chất.
Hình khối còn quyết định nhiều hơn cả vật liệu. Hai bức tường cứng song song nhau tạo ra hiện tượng mà dân trong nghề gọi là flutter echo, âm thanh bật qua bật lại giữa hai mặt như quả bóng bàn, sinh ra một tiếng “rung” lặp lặp rất khó chịu. Còn những bề mặt cong lõm, mái vòm, tường kính uốn cong, trần hình chảo, thì làm một việc tệ hơn: chúng hội tụ âm thanh. Giống như một chiếc gương cầu gom ánh sáng vào một điểm, mặt lõm gom âm thanh lại, tạo ra chỗ thì chói gắt bất thường, chỗ lại chết lặng, ngay trong cùng một khán phòng. Và một không gian lớn, cao, toàn bề mặt cứng thì kéo dài độ vang, cái đuôi âm ngân mãi không dứt, tới mức lời nói câu sau đè lên câu trước, người nghe phải căng ra mà đoán.
Đây không phải chuyện gu thẩm mỹ hay ý kiến cá nhân. Đó là cách sóng âm cư xử trong một cái hộp, và nó xảy ra bất kể cái hộp đó được thiết kế bởi một studio danh tiếng hay một bản vẽ vội vàng.