Hệ thống âm thanh thông báo và sơ tán: bốn số hiệu nên có trong hồ sơ của bạn

BS 5839-8 vừa được viết lại, và bản mới thay đổi cách thiết kế

Bản sửa đổi năm 2023 của BS 5839-8 là một lần viết lại toàn diện, sau mười năm kể từ bản 2013. Lý do rất thẳng thắn: các tòa nhà đã lớn hơn, đông hơn, và phức tạp hơn, trong khi cách sơ tán vẫn được thiết kế theo tư duy cũ.

Có vài thay đổi mà một kiến trúc sư nên biết, vì chúng ảnh hưởng trực tiếp tới bản vẽ.

LOA GẦN NGƯỜI HƠN

Trong không gian âm học đơn giản, loa vẫn có thể bố trí theo lưới sáu mét. Nhưng khoảng cách không bị che chắn từ loa tới người nghe đã được siết từ sáu mét xuống bốn mét rưỡi. Mục đích rất cụ thể: ngăn tình huống một chiếc loa duy nhất phải phủ một khu vực mười hai nhân mười hai mét.

Với kiến trúc sư, điều này có nghĩa là số lượng điểm loa trên trần tăng lên, và việc chừa chỗ cho chúng phải được tính từ giai đoạn phối hợp trần với hệ điều hòa và hệ chữa cháy, không phải sau khi trần đã chốt.

SƠ TÁN THEO GIAI ĐOẠN CẦN NĂNG LỰC PHÁT ĐỒNG THỜI

Với các hệ có khả năng điều khiển theo vùng, khi công trình dùng phương án sơ tán theo giai đoạn, hệ thống phải đảm bảo thông điệp Sơ tán, thông điệp Cảnh báo và micro khẩn cấp có thể phát cùng lúc ở các vùng khác nhau. Nghĩa là khi người chỉ huy nói vào micro cho tầng năm, thì tầng ba vẫn phải tiếp tục nghe thông điệp sơ tán mà không bị ngắt.

Nghe thì hiển nhiên. Nhưng các hệ giá thấp dùng chuyển mạch relay thường không làm được điều này, và điều đó chỉ lộ ra vào đúng lúc không được phép lộ ra.

MỘT THÔNG TIN CÓ THỂ TIẾT KIỆM RẤT NHIỀU TIỀN

Đây là phần tôi muốn nói kỹ, vì nó là một sự lãng phí phổ biến mà rất ít người biết.

Có một hiểu lầm lan rộng trong hồ sơ thiết kế: yêu cầu khuếch đại kép cho mọi vùng loa. Người viết hồ sơ nghĩ rằng đây là yêu cầu an toàn, và họ nhân đôi số amply lên cho chắc.

Bản 2023 làm rõ điều này. Khuếch đại kép và mạch loa xen kẽ chỉ cần thiết cho không gian có trên năm trăm người hoặc trên bốn nghìn mét vuông. Không phải cho mọi vùng.

Tiêu chuẩn cũng ghi nhận rằng amply công suất là thiết bị đáng tin cậy, và khi được lắp đặt cùng bảo trì đúng cách thì không được kỳ vọng sẽ hỏng. Việc lắp amply dự phòng do đó được coi là không cần thiết, trừ khi một đánh giá rủi ro cụ thể chỉ ra là cần. Công suất amply chỉ cần vượt yêu cầu thiết kế của mạch hai mươi phần trăm.

Nếu bạn đang cầm một hồ sơ như vậy, chỉ riêng việc sửa lại yêu cầu này có thể giải phóng một khoản ngân sách đáng kể, và khoản đó nên được chuyển sang chỗ thực sự cần: xử lý âm học của không gian.

Vài chi tiết trong bản 2023 mà hồ sơ Việt Nam thường bỏ sót

Âm báo gây chú ý phát trước thông điệp phải đạt tối thiểu 60 decibel, hoặc cao hơn tiếng ồn nền 5 decibel, tùy điều kiện nào cao hơn. Trong khu vực có người ngủ, mức tại đầu giường là 70 decibel. Tất cả đo với cửa đóng.

Điện thoại di động không được phép dùng làm đầu vào cho hệ thống. Nghe thì rất hiển nhiên, nhưng lý do nó phải được viết thành một điều khoản là vì đã có người làm.

Thông điệp cho các loại nguy hiểm khác nhau phải có âm báo mở đầu khác nhau. Một sự cố cháy và một cảnh báo an ninh không thể dùng chung một tiếng còi, vì hành vi mong muốn của người nghe là khác nhau.

Và một điều khoản hoàn toàn mới trong bản 2023: an ninh mạng. Khi hệ thống sơ tán được kết nối vào mạng hoặc internet, nó trở thành một bề mặt tấn công. Một hệ thống có thể bị chiếm quyền và phát ra thông điệp sai chính là một hệ thống nguy hiểm hơn không có hệ thống nào.

Chỗ mà tiêu chuẩn dừng lại

Toàn bộ những gì viết ở trên đều là kiến thức công khai. Chúng tôi cho đi trọn vẹn, không giữ lại gì, vì đây là lĩnh vực mà giữ lại kiến thức là một hành vi sai.

Nhưng tiêu chuẩn không làm được ba việc.

Tiêu chuẩn không nói cho bạn biết căn phòng trong bản vẽ hiện tại sẽ đạt hay trượt, khi nó còn chưa được xây.

Tiêu chuẩn không chỉ ra rằng cái trần dốc bạn vừa vẽ sẽ đẩy âm phản xạ về đúng khu vực đông người nhất.

Và tiêu chuẩn không giải quyết được vấn đề khó nhất trong thực tế: một hội trường phải vừa là một không gian trình diễn có chất lượng âm thanh cao, vừa là một không gian sơ tán đạt chuẩn sinh mạng. Hai yêu cầu này dùng chung một cái trần, và chúng không phải lúc nào cũng cùng chiều.

Về phần cứng, các hệ thống thông báo và sơ tán chúng tôi triển khai đến từ những đối tác Anh Quốc chuyên sâu về an toàn sinh mạng, với chứng nhận EN 54 đầy đủ, và với những đơn vị mà lãnh đạo của họ đang ngồi trong chính các ủy ban soạn thảo tiêu chuẩn của ngành.

Đó là điều kiện cần, và nói thật, nó không phải điều khó. Bất kỳ nhà thầu nào có đủ ngân sách đều mua được thiết bị đạt chuẩn.