Một báo giá không phải một con số. Nó là một lời khai về giả định
Khi một nhà thầu ngồi xuống lập báo giá cho phòng họp của anh, họ buộc phải trả lời hàng chục câu hỏi mà anh chưa hỏi.
Người nói sẽ ngồi cách micro bao xa? Bao nhiêu micro được phép mở cùng lúc? Căn phòng có được xử lý âm học không, hay coi như trần thạch cao phẳng và tường kính là chuyện của người khác? Hệ thống có phải chạy liên tục bốn tiếng không nghỉ trong một kỳ họp không? Nếu bộ xử lý trung tâm chết giữa cuộc họp thì chuyện gì xảy ra?
Mỗi câu trả lời là một giả định. Mỗi giả định là một con số.
Nhà thầu nào cũng phải giả định. Không ai tránh được. Nhưng gần như không ai viết giả định của mình ra giấy, vì hai lý do rất người.
Lý do thứ nhất: viết ra thì báo giá dài thêm ba trang và khách sẽ không đọc.
Lý do thứ hai, và đây là lý do thật:
viết giả định ra tức là tự trói mình. Người giả định rộng rãi thì báo giá cao và trông đắt. Người giả định tối thiểu thì báo giá thấp và trúng thầu. Không viết ra gì cả thì trúng thầu xong vẫn còn đường lùi.
Ba tờ báo giá trên bàn anh không mô tả ba hệ thống khác nhau. Chúng mô tả ba mức độ lạc quan khác nhau về căn phòng của anh. Và người lạc quan nhất luôn rẻ nhất.