Những Thứ Không Có Trong Biên Bản Nghiệm Thu

Bốn năm sau ngày bàn giao, hội trường vẫn được dùng gần như mỗi tuần.

Không một cuộc gọi bảo hành.

Đây là những gì xảy ra phía sau — thứ không xuất hiện trong bất kỳ tài liệu nào của dự án.

Bản Vẽ Và Thứ Chúng Tôi Thấy Trong Bản Vẽ

Tiền Giang, 2022. Bệnh viện Đa Khoa Tỉnh vừa hoàn thành tòa nhà mới. Hội trường 400 chỗ, thứ mà bệnh viện này chưa bao giờ có, sắp đi vào hoạt động. Và chúng tôi đang ở giữa một đợt giãn cách xã hội.

Hồ sơ thiết kế bố trí mỗi bên sân khấu một cụm: 2 loa full-range chồng lên 2 loa sub, đặt sàn trước cánh trái và cánh phải. Tổng cộng 4 loa full và 4 sub, hai khối loa lớn đứng hai bên, một cách lắp đặt quen thuộc của nhiều công trình.

Trước khi đề xuất thay đổi, chúng tôi chạy mô phỏng phần mềm tính toán phân bổ decibel tại từng vị trí ghế ngồi trong khán phòng, không phải để thuyết phục, mà vì đó là bước bắt buộc trong quy trình thiết kế của chúng tôi ở mọi dự án. Nhìn thấy trước trên màn hình những gì sẽ xảy ra trong thực tế, dễ sửa hơn rất nhiều so với nhận ra vấn đề sau khi loa đã treo xong.

Kết quả mô phỏng cho thấy ba vấn đề sẽ theo hội trường này suốt vòng đời vận hành nếu không ai điều chỉnh.

Loa đặt sàn ở cùng độ cao tạo ra các điểm pha sóng triệt tiêu nhau, hàng đầu nghe to, hàng cuối nghe nhỏ, hàng giữa có thể nghe lệch tùy vị trí ngồi. Không thể căn chỉnh bằng phần mềm sau khi đã cố định vị trí loa. Khi loa đặt gần ngang tầm miệng người nói, áp lực ngược chiều vào micro tăng lên, ăn trực tiếp vào khả năng hút âm và ngưỡng hú. Chưa kể hai khối loa lớn đứng hai bên cồng kềnh, cản lối lên sân khấu, không xứng với không gian vừa được đầu tư mới hoàn toàn.

Chúng tôi lập lại phương án, vẽ shop drawing chi tiết và trình bày với nhà tổng thầu, ban quản lý dự án, giám sát. Đề xuất: treo loa sát trần, chỉnh góc hướng âm từng cụm để tránh triệt tiêu pha, rải loa sub cách nhau thay vì tập trung hai bên, thiết kế âm sàn sân khấu để giữ gọn và thông thoáng lối đi.

Họ chấp thuận sau khi xem kết quả mô phỏng.

Phần phụ kiện treo phát sinh thêm. Khoản đó không có trong hợp đồng. Không có trong biên bản nghiệm thu sau này. Nó không xuất hiện ở đâu cả.

Bản Vẽ Và Thứ Chúng Tôi Thấy Trong Bản Vẽ

Dây Dẫn — Thứ Không Ai Nhìn Vào

Tín hiệu âm thanh đi từ micro, qua bàn trộn, qua amply, đến loa, qua hàng chục mét dây dẫn. Dây kém làm hai việc: suy hao tín hiệu và đưa nhiễu vào hệ thống. Cả hai đều vô hình. Cả hai đều tích lũy.

Mogami (Japan), cáp tín hiệu chuyên nghiệp Nhật Bản, được dùng tại các phòng thu và nhà hát đẳng cấp quốc tế có suy hao thuộc nhóm thấp nhất trong các loại dây Pro AV hiện có, lọc nhiễu điện từ xuất sắc, và không tô thêm hay lấy đi bất kỳ màu âm nào. Tín hiệu từ micro đến loa như lúc xuất phát.

Ngân sách lúc đó không rộng rãi. Thay bằng dây rẻ hơn, chênh lệch không nhỏ, và không ai kiểm tra được bằng mắt.

Dây Dẫn — Thứ Không Ai Nhìn Vào

Loa: Khi Con Số Decibel Không Nói Hết Câu Chuyện

Người không trong ngành thường so sánh hệ thống loa bằng cách đếm số lượng. Số bằng nhau, nghĩ là như nhau.

Không phải vậy.

Decibel không tính theo tỷ lệ thẳng mà theo logarithm. Muốn tăng 3dB âm lượng trong phòng bằng cách thêm loa, bạn phải nhân đôi số lượng. Muốn tăng 6dB — phải gấp bốn. Tức là: một chiếc loa có hiệu suất cao hơn 3dB làm việc tương đương bốn chiếc loa kém hơn 3dB đó. Một chiếc hơn 6dB — tương đương tám chiếc.

Loa EAW (USA) trong dự án này vượt thông số kỹ thuật hồ sơ yêu cầu đến 6dB. Với ngân sách không thể tăng, đây là cách đạt hiệu suất cao mà không tăng số lượng thiết bị.

Nhưng dB không phải tất cả.

EAW dùng nam châm Neodymium, đắt hơn ferrite thông thường, nhẹ hơn, hiệu suất từ trường cao hơn. Driver treble 3 inch Neo thay cho 1.75 inch Ferrite trong hồ sơ yêu cầu, sự khác biệt rõ về chất lượng tái tạo âm thanh và giá thành. Cả hai đều cao hơn yêu cầu.

Và hai công nghệ xử lý tín hiệu tích hợp sẵn trong mỗi loa EAW:

Focusing — bộ lọc FIR được EAW tạo riêng cho từng model trong phòng lab, triệt tiêu các cộng hưởng nội tại của loa: tiếng dội từ horn, phản xạ từ phase plug, cộng hưởng màng. Kết quả: loa phát ra đúng tín hiệu được đưa vào, không thêm màu lạ, không méo, sạch như monitor phòng thu.

DynO — hệ thống tối ưu hóa động duy trì tính nhất quán âm thanh trên toàn dải công suất. Dù loa chạy 20% hay gần tối đa, chất tiếng không đổi, driver được bảo vệ. Người nghe không cảm nhận được thay đổi khi âm lượng phòng tăng giảm.

Loa: Khi Con Số Decibel Không Nói Hết Câu Chuyện
Loa Delay: Công Đoạn Hay Bị Bỏ Qua

Hai Công Trình. Một Giai Đoạn Không Muốn Nhớ Lại.

Cùng thời điểm đó, team chạy song song công trình thứ hai: Trung tâm Hành chính của một Huyện ở Bình Dương, sáu phòng họp, khối lượng lớn hơn đáng kể.

Giãn cách xã hội. Di chuyển liên tỉnh hạn chế. Ngay cả ống PVC, dây điện, vật tư mua ở bất kỳ đâu trong điều kiện bình thường, lúc này khan hàng, vận chuyển khó, chi phí cao hơn.

Rồi tiến độ xây dựng cả hai công trình tăng tốc, nhanh hơn dự tính. Phần thô xong. Nội thất đang đến. Hạ tầng AV phải xong trước khi nhà thầu khác vào hoàn thiện.

Hai Công Trình. Một Giai Đoạn Không Muốn Nhớ Lại.

Không thể lùi.

Trung tâm Hành chính được ưu tiên nhân sự tối đa: tăng ca, làm cả thứ bảy chủ nhật, phân công từng công đoạn theo từng ngày. Hậu cần bám sát để vật tư vào trước 1–2 nhịp, không bao giờ để công trình đứng chờ hàng. Tiền Giang chạy song song, ít người hơn, cùng tiêu chuẩn.

Cả hai hoàn thành đúng hạn

Không thể lùi.

Thứ Được Thêm Vào Sau Khi Ký Biên Bản

Sau khi nghiệm thu xong, hệ thống đã hoạt động.

Nhưng có một thứ còn thiếu: lọc nguồn. Không có trong hồ sơ. Không có trong ngân sách. Ngân sách lúc đó đã không còn chỗ cho nó.

Hệ thống AV kết nối vào lưới điện tòa nhà, cùng với thang máy, đèn, điều hòa, hàng chục thiết bị điện cơ khác. Nhiễu điện, đột biến điện áp không phá hủy ngay. Chúng tích lũy, suy giảm linh kiện từng chút, và xuất hiện thành sự cố sau hai ba năm, lúc không ai còn nhớ nguyên nhân là gì.

Bộ lọc nguồn Surgex Defender (USA) được bổ sung cho các thiết bị trọng yếu sau khi biên bản đã ký.

Khoản đó không xuất hiện trong bất kỳ tài liệu nào của dự án.

Những Gì Họ Nói Sau Đó

Trước khi bàn giao, kỹ thuật viên test thực tế tại bục phát biểu, micro đặt chuẩn, người đứng cách khoảng 80cm. Ở khoảng cách đó, micro thu âm ổn định, tín hiệu rõ, không hú, phát ra loa nghe tốt ở mọi vị trí khán phòng.

Khi hội trường đi vào vận hành, khoảng cách đó không còn là bài test nữa, nó trở thành thực tế hàng tuần. Các bác sĩ đứng trên bục phát biểu, mỗi người một giọng khác nhau, độ lớn tiếng nói khác nhau, đứng thoải mái cách micro 50–60cm. Khán phòng ngồi kín người. Tất cả đều được nghe rõ, không ai phải cúi sát mic, không ai phải ráng giọng.

Giám sát kỹ thuật, người đã nghe qua nhiều hệ thống âm thanh từ các công ty rental nhỏ trước đó, những hệ thống mà theo lời ông nghe kém trung thực, gây chói tai, nhận xét sau nghiệm thu:


"Âm thanh nghe rõ ràng, trung thực. Phủ âm tốt. Micro hút âm tốt."


Chuyên viên kỹ thuật vận hành của bệnh viện, người trực tiếp học tập huấn và tự vận hành qua nhiều sự kiện, phản hồi sau đó:


"Hệ thống dễ vận hành."


Bốn chữ. Với người phải tự chạy hệ thống mỗi tuần, đó là điều quan trọng hơn bất kỳ thông số kỹ thuật nào.

Bốn Năm Sau

Hội trường được dùng gần như mỗi tuần, họp giao ban, hội nghị khoa học, lễ kỷ niệm, sự kiện toàn viện.

Hệ thống vẫn đang chạy.

Không một cuộc gọi bảo hành trong bốn năm.

Bệnh viện có lẽ không còn nhớ những gì xảy ra phía sau. Phụ kiện treo loa không có trong hợp đồng. Mogami khi ngân sách không còn chỗ cho nó. Surgex sau khi biên bản đã ký. Hai công trình cùng lúc giữa giãn cách.

Những thứ đó không xuất hiện ở đâu trong hồ sơ dự án.

Nhưng hệ thống vẫn đang chạy — và đó là nơi chúng xuất hiện.


Bá Hùng Technology — hơn 23 năm. Hàng trăm công trình.

Liên hệ để đặt lịch trao đổi kỹ thuật miễn phí theo dự án của bạn.

Bá Hùng Technology — Giải pháp AV và điều khiển thông minh cho công trình kiến trúc 
Liên hệ để đặt lịch trao đổi kỹ thuật miễn phí theo dự án

 

CHÀO ĐÓN HỢP TÁC

 

► Tư vấn giải pháp: 

  • Tường Nguyễn - James Dynamic (Mr)
  • MB / Zalo / Whatsapp / Viber / Telegram: +84908410817 

 

► Hỗ trợ dự án, Nhà thầu, Đối tác đại lý: 

  • Thùy Hương - Helen Vũ (Ms)
  • MB / Zalo / Whatsapp / Telegram: +84919339977

 

► Phát triển đối tác, Kinh doanh & Hợp tác: 

  • Jack Nguyễn (Mr)
  • MB / Zalo / Whatsapp / Telegram: +84832339977