




Camera, kiểm soát ra vào, cảm biến chu vi và người trực cùng phản ứng: rút ngắn thời gian phát hiện, xác minh, xử lý. Một đầu mối chịu trách nhiệm phần nối.





TỔNG QUAN GIẢI PHÁP · AN NINH VẬT LÝ TÍCH HỢP
Camera, cửa, loa và người trực cùng phản ứng.
Phát hiện
Bao lâu thì có người biết?
Xác minh
Bao lâu để chắc đó là chuyện thật?
Phản ứng
Lực lượng có tới kịp không?
Phần nối
Ai chịu trách nhiệm khi các hệ phải phối hợp?
ĐỌC NHANH
CHƯƠNG 01
Thử hình dung cùng một tình huống: hai giờ sáng, một người trèo qua hàng rào phía sau khu kho.
CÁCH THỨ NHẤT
Camera ghi lại đủ, nhưng lúc đó không ai thấy. Người trực ngồi trước màn hình chia ba mươi ô, ô nào cũng tối và đứng yên. Sáng hôm sau mới biết mất đồ. Kỹ thuật ngồi tua video cả buổi, hình ban đêm mờ, giờ trên hình lệch giờ thật mấy phút, nên khi cần đối chiếu với nhật ký cửa hay trình cho cơ quan điều tra thì không khớp. Ban giám đốc nhận một câu hỏi không ai trả lời được: có camera sao vẫn mất?
CÁCH THỨ HAI
Cảm biến trên hàng rào báo đúng đoạn có người trèo. Camera gần nhất tự quay về chỗ đó, đèn khu vực bật sáng. Hình hiện lên màn hình người trực, kèm hướng dẫn xử lý cho đúng loại sự cố này. Người trực nhìn hình, xác nhận là người thật chứ không phải con chó hoang, nói qua loa tại chỗ, gọi tổ tuần tra. Cửa vào các khu bên trong chuyển sang chỉ cho thẻ có quyền đi qua, lối thoát ra vẫn mở. Sáng hôm sau, ban giám đốc nhận một hồ sơ sự cố có đủ hình, tiếng, thao tác, cùng một mốc giờ.
Hai cách có thể dùng số camera như nhau. Chỗ khác là các thiết bị có "nói chuyện" được với nhau và với con người hay không. Và cách thứ hai không tự nhiên mà có: nó phải được thiết kế, chỉnh tại chỗ, và người trực phải được tập trước.
CHƯƠNG 02
Dễ hình dung nhất là một cơ thể. Cảm biến và camera là giác quan. Mạng truyền dẫn là dây thần kinh. Phần mềm điều phối là bộ não: gom tín hiệu từ mọi hệ, lọc báo động giả, nhận ra đâu là chuyện thật và bày sẵn cách xử lý. Người trực là ý thức, ra quyết định cuối cùng. Cửa, khóa, đèn, loa và tổ tuần tra là tay chân.
Thiếu bộ phận nào thì cơ thể chậm hoặc mù ở chỗ đó. Camera tốt mà không có bộ não thì chỉ để xem lại sau khi đã mất. Có bộ não mà mạng chập chờn, điện chập chờn thì hệ thống tê liệt đúng lúc cần.
Tùy công trình, một hệ an ninh tích hợp gồm một phần hoặc tất cả các lớp sau:
Mỗi loại công trình nặng một chỗ khác nhau. Trụ sở cơ quan nhà nước đón khách vãng lai đông và cần phân quyền theo tầng, ví dụ khách làm thủ tục ở tầng trệt không lên được tầng làm việc của lãnh đạo. Bệnh viện cần cửa mở nhanh cho cấp cứu mà vẫn giữ được khu thuốc, khu sơ sinh. Ngân hàng lo kho tiền và quầy giao dịch. Nhà máy có chu vi dài và ca đêm ít người. Tòa nhà văn phòng và khách sạn cần an ninh chặt mà khách không thấy bị làm phiền.
CHƯƠNG 03
Chủ đầu tư không cần biết thiết bị. Chỉ cần hỏi đúng câu, và đơn vị thiết kế sẽ có câu trả lời.
Camera ghi hình không có nghĩa là có người thấy. Hãy hỏi: tín hiệu nào sẽ báo cho người trực, báo tới đâu, và người trực có biết ngay vị trí hay phải dò từng ô hình.
Con mèo, cành cây, cơn mưa to đều có thể làm cảm biến báo. Hệ tốt cho người trực thấy hình đúng chỗ báo động trong vài giây, không phải cử người ra xem. Hỏi thêm: mỗi tuần chấp nhận bao nhiêu báo động giả? Chuyện cậu bé chăn cừu đúng y ở đây. Hệ kêu sai nhiều lần thì tới lần thật không ai chạy ra, và có nơi cuối cùng tắt luôn tiếng báo.
Vì vậy cảm biến chu vi nào cũng cần chỉnh tại chỗ. Độ nhạy mùa mưa khác mùa khô, đoạn rào sát hàng cây khác đoạn trống. Chỉnh quá nhạy thì thành cậu bé chăn cừu, chỉnh quá lì thì có người trèo qua cũng im. Hồ sơ nên ghi việc hiệu chỉnh theo từng đoạn rào và kiểm lại sau mùa mưa đầu tiên.
Tính hai khoảng thời gian. Một là từ lúc đối tượng chạm hàng rào tới lúc vào được khu quan trọng như kho, phòng máy chủ, quầy tiền. Hai là từ lúc có báo động tới lúc người tới nơi hoặc cửa đã chặn. Nếu khoảng thứ hai dài hơn, công trình đang thiếu lớp làm chậm: hàng rào, cửa chắc, khóa liên động (hai cửa nối tiếp, cửa này chưa đóng thì cửa kia không mở, như lối vào kho tiền), trụ chắn xe ở cổng.
CHƯƠNG 04
Camera ở cổng cần đủ chi tiết để nhận ra khuôn mặt hoặc đọc biển số. Camera bao quát bãi xe chỉ cần thấy có người hay không. Yêu cầu nên ghi theo mục đích của từng vị trí. Một dòng chung "camera độ phân giải cao" thì không ai kiểm được.
Camera và đầu ghi là thiết bị nối mạng, nên có thể bị xâm nhập như một máy tính. Hỏi xem mạng an ninh có tách khỏi mạng văn phòng không, mật khẩu mặc định có được đổi ngay khi lắp không, phần mềm có được cập nhật định kỳ không, hình ảnh lưu tại công trình hay đưa ra ngoài. Hỏi luôn: mất điện thì hệ chạy được bao lâu, và khi đó cửa ở trạng thái mở hay khóa.
Hệ tốt đến đâu cũng cần người trực biết mình phải làm gì. Cách xử lý cho từng loại sự cố nên được viết ra, cài sẵn vào phần mềm, và người trực được tập trên chính hệ thống của công trình trước khi nghiệm thu.
Câu này hay bị bỏ qua nhất, mà lại là chỗ hệ an ninh hỏng nhiều nhất. Câu trả lời đúng là tên một đơn vị cụ thể ghi trong hợp đồng, chứ không phải "các nhà thầu phối hợp với nhau".
CHƯƠNG 05
Ở phần lớn công trình, camera, kiểm soát ra vào, báo cháy, thang máy, phát thanh, chiếu sáng thuộc các gói thầu khác nhau. Mỗi nhà thầu nghiệm thu phần của mình, và phần của ai cũng chạy. Còn phần nối, nơi báo cháy ra lệnh mở cửa thoát nạn, cảm biến hàng rào ra lệnh camera quay về, nút khẩn ra lệnh loa phát thông báo, thì thường không được ghi rõ là việc của gói nào.
Chỗ nối thường chỉ lộ ra khi có sự cố thật hoặc khi diễn tập. Lúc đó các bên đưa biên bản nghiệm thu ra, và biên bản nào cũng đúng.
Muốn phần nối chạy được, cần mấy việc sau:
Bá Hùng làm các hệ nằm ngay bên kia khe nối: phát thanh và báo động bằng lời nói, phòng điều hành, màn hình, hạ tầng mạng, nguồn điện sạch, âm thanh hội trường. Hệ an ninh của công trình phải nối vào đúng những hệ này, nên chúng tôi thiết kế chúng có sẵn chỗ để nối.
CHƯƠNG 06
Khi được chọn thiết bị, Bá Hùng giữ đúng nguyên tắc đang dùng cho âm thanh và phát thanh: ưu tiên thương hiệu châu Âu và các nước G7, chọn theo đúng mức cần của từng công trình. Chúng tôi ưu tiên những hệ mà ra vào, video, phần mềm điều phối và liên lạc nội bộ đã được chính nhà sản xuất tích hợp sẵn với nhau, để công trình có ít mối nối rủi ro nhất, đồng thời vẫn có cổng kết nối mở để sau này nối thêm hệ khác mà không phải thay cả bộ.
Bá Hùng thành lập năm 2003, đã làm hơn 500 công trình âm thanh, hình ảnh, phát thanh và phòng điều hành ở hơn 30 tỉnh thành, phần lớn cho cơ quan nhà nước, ngân hàng, bệnh viện và doanh nghiệp, và duy trì ISO 9001 liên tục từ năm 2011.
Lúc rẻ nhất để làm đúng phần an ninh là giai đoạn thiết kế cơ sở, khi mặt bằng, cổng, sảnh và trục kỹ thuật còn sửa được bằng bút chì. Tới lúc lập hồ sơ mời thầu vẫn kịp ghi điều kiện liên kết cho từng gói. Sau khi đã ký hợp đồng các gói, phần nối chỉ còn vá được.
Khi tham gia từ khâu thiết kế, phần Bá Hùng giao lại cho chủ đầu tư và kiến trúc sư gồm:
Bá Hùng có thể nhận thiết kế và tích hợp phần an ninh cùng nhà sản xuất, hoặc chỉ tham gia thiết kế phần nối khi camera, cửa đã thuộc gói thầu khác. Phạm vi từng việc được thống nhất theo quy mô công trình trước khi bắt đầu.
CHƯƠNG 07
Phần lớn lớp bảo vệ ngoài cùng nằm trong tay kiến trúc sư, và mỗi quyết định trên mặt bằng sẽ quyết định bao nhiêu thiết bị phải mua thêm sau này.
Công trình đã có camera không nhất thiết phải thay hết. Việc đầu tiên là rà lại những gì đang có, giữ phần còn tốt, rồi bổ sung trước những mối nối và những vị trí đáng giá nhất. Các lớp còn lại làm dần theo ngân sách, miễn là ngay từ đầu đã chừa sẵn chỗ để nối.
Một ống cáp chờ dọc hàng rào lúc đổ móng chỉ là một dòng trên bản vẽ; để sau này mới đục sân luồn cáp thì vừa tốn vừa xấu công trình.
CHƯƠNG 08
Phần liên kết với báo cháy, mở cửa thoát nạn và phát lệnh sơ tán nằm trong hồ sơ thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy của công trình, và mọi kịch bản khóa cửa của hệ an ninh phải khớp với hồ sơ đó. Phần này được trình bày riêng ở bài An toàn sinh mạng: thông báo, sơ tán, cảnh báo.
Camera đặt ở lối đi, khu công cộng và khu cần bảo vệ, không đặt ở nhà vệ sinh, phòng thay đồ, phòng nghỉ. Khu vực có camera nên có biển thông báo. Hình ảnh và dữ liệu khuôn mặt cần quy định rõ ai được xem, lưu bao lâu, theo quy định hiện hành về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Khi khách gọi, kỹ thuật Bá Hùng hỗ trợ từ xa gần như ngay từ cuộc gọi đầu, có thể gọi video để hướng dẫn thao tác. Trong thời gian bảo hành, nếu phải xử lý tại chỗ, chúng tôi cử người tới tận nơi trong vòng 24 giờ. Hết bảo hành vẫn có dịch vụ kỹ thuật tại chỗ, có tính phí. Vì hệ an ninh chạy suốt ngày đêm, hồ sơ nên ghi rõ ai trực vận hành ban đêm và cách gọi hỗ trợ ngoài giờ.
BẮT ĐẦU TỪ BẢN VẼ
Nếu công trình đang ở giai đoạn thiết kế, anh chị có thể gửi bản vẽ cho kiến trúc sư giải pháp của Bá Hùng để cùng rà phần an ninh và phần nối giữa các hệ. Để bắt đầu, chỉ cần mặt bằng tổng thể và danh sách gói thầu dự kiến.