121 Seaport, Boston: hai đơn vị thuê và câu hỏi kiến trúc sư thường hỏi quá muộn

121 Seaport là tòa văn phòng 17 tầng hình elip, một công trình biểu tượng ở khu Seaport Innovation District, Boston. Hai đơn vị thuê lớn ở đây không cùng ngành: PTC, một trong những công ty phần mềm lớn nhất bang Massachusetts, và Alexion Pharmaceuticals, hãng dược làm thuốc cho bệnh hiếm. Điểm chung của họ, theo Soft dB kể lại, là cả hai đều đưa sound masking vào từ giai đoạn đầu khi thiết kế văn phòng mới.

Bài này viết cho người vẽ, không phải người mua. Đây là công trình tham chiếu của Soft dB, hãng sound masking Canada mà Bá Hùng nhập khẩu trực tiếp về Việt Nam.

PTC bỏ hẳn bàn cố định

1.200 nhân viên của PTC làm việc từ tầng 11 đến tầng 17, nửa trên của tòa nhà, và không ai có bàn riêng. Đó là mô hình làm việc theo hoạt động (activity based working): sáng nay cần tập trung thì chọn góc yên, chiều cần họp nhóm thì sang khu cộng tác. Mô hình này chỉ chạy được khi tiếng ồn trên mặt sàn mở được kiểm soát. Nếu không, góc "yên" chỉ yên trên bản vẽ.

Alexion cũng chuyển sang văn phòng ít vách, nhiều mặt sàn mở hơn. Cả hai phải giải cùng một bài: tập trung, kín tiếng và tiện nghi âm học, với ít tường hơn trước.

Đưa vào sớm thì được gì

 

Soft dB nêu rõ cái lợi. Vì sound masking có mặt từ đầu, đội thiết kế đặt được mức âm nền cho toàn bộ không gian trước, rồi mới xác định chính xác các thành phần chặn âm và hút âm. Kết quả là cả hai đơn vị có âm học văn phòng tốt hơn, ít xao nhãng hơn, riêng tư hơn, với ít tường và ít vật liệu xây dựng hơn.

Đoạn này đáng đọc chậm, vì nó đảo ngược trình tự quen thuộc ở nhiều dự án trong nước: chọn vách, chọn trần, chọn thảm, dọn vào, có người phàn nàn, rồi mới gọi người làm sound masking. Tới lúc đó vật liệu hút và chặn đã mua theo phỏng đoán, chỗ thừa chỗ thiếu, và lớp âm nền chỉ còn vai trò chữa cháy.

Hút, chặn, che, và thứ tự nên làm

Âm học kiến trúc có ba công cụ: hút âm bằng trần, panel, thảm; chặn âm bằng vách, cửa, tường lên sát sàn trên; và che bằng lớp âm nền. Khi biết trước mức âm nền sẽ có, kiến trúc sư tính ngược được cần chặn tới đâu.

Trang về chứng nhận LEED của Soft dB dẫn một quy định của LEED v4.1: nếu có sound masking ở mức tối thiểu 40 dBA, yêu cầu chỉ số cách âm tổng hợp STC hoặc NIC giữa hai phòng kề nhau được hạ 5 điểm. Nói cách khác, vách đạt STC 40 có thể đáp ứng chỗ vốn đòi STC 45. Năm điểm đó quy ra tiền ở từng mét vách, từng bộ cửa, từng lớp thạch cao.

Mang về bản vẽ của anh chị

-      Ở bước ý tưởng, khoanh vùng những khu cần kín tiếng và những khu cần tập trung trước khi chọn loại vách.

-      Đặt mức âm nền mục tiêu cho từng loại không gian cùng lúc với chỉ tiêu cách âm. Nếu công trình nhắm LEED, mức trần theo Soft dB tóm tắt là 48 dBA cho văn phòng mở, 45 dBA cho phòng làm việc kín, 42 dBA cho phòng họp.

-      Phối hợp mặt bằng trần sớm. Loa sound masking cần vị trí trên trần hoặc trong khoảng trần kỹ thuật, chung với đèn, đầu phun chữa cháy, miệng gió. Dời một loa vì trùng miệng gió ở giai đoạn thi công là làm lệch cả vùng.

-      Chừa tuyến dây và nguồn cho tủ điều khiển ngay trong hồ sơ cơ điện, đừng để nhà thầu tự tìm đường khi trần đã đóng.

Bài Đo, không phải đoán nói về những chỉ số nên ghi vào yêu cầu nghiệm thu.

Nguồn: Soft dB, Office Sound Masking in Boston & Across the U.S. Northeast; Soft dB, Sound Masking for LEED Projects.