Riêng Tư Lời Nói Được Quyết Trên Bản Vẽ

Phần lớn những gì quyết định một hệ sound masking có làm được việc hay không đã được định đoạt trên bản vẽ kiến trúc và cơ điện, trước khi có ai nghĩ tới chiếc loa đầu tiên.

Masking thường được gọi vào dự án ở giai đoạn thi công hoàn thiện, như một hạng mục điện nhẹ cộng thêm. Lúc đó trần đã đóng, vách đã dựng, ống gió đã treo. Hệ vẫn lắp được, nhưng nó phải làm việc với những gì đã có, kể cả những chỗ hở mà nó không che nổi. Những ghi chú dưới đây dành cho anh chị kiến trúc sư và kỹ sư thiết kế muốn xử lý các chỗ đó khi còn là một nét vẽ.

Trên mặt cắt

Mặt bằng cho thấy phòng kín hay mở. Mặt cắt mới cho thấy phòng có thật sự kín hay không.

Câu hỏi đầu tiên với mỗi vách ngăn phòng cần riêng tư là nó dừng ở đâu. Vách dừng ở trần giả để lại phía trên một khoảng trần kỹ thuật thông suốt sang phòng bên, và lời nói đi vòng qua đó dễ hơn nhiều so với đi xuyên qua vách. Với phòng họp lãnh đạo, phòng tư vấn, phòng làm việc cần bảo mật, nên kéo vách lên tới sàn tầng trên. Nếu không được vì vướng ống, máng cáp, thì cần một vách chặn âm trong khoảng trần, thẳng hàng với vách bên dưới, và các chỗ xuyên vách phải được bịt kín.

Ở văn phòng mở, mặt cắt quyết định chiều cao tấm ngăn giữa các cụm bàn. Tài liệu kỹ thuật thường cho khoảng 1,5 đến 1,65 mét là đủ để cắt đường nói thẳng giữa hai người ngồi đối diện mà vẫn giữ được cảm giác mở.

Trên bản vẽ trần

Loại trần quyết định cách lắp loa masking. Trần thạch cao kín, trần tấm thả và trần hở để lộ kết cấu cần những cách bố trí khác nhau, và đơn vị masking cần biết điều này trước khi chọn thiết bị.

Trên bản vẽ trần tổng hợp, loa masking phải chia chỗ với đèn, đầu báo khói, đầu phun chữa cháy, cửa gió, loa thông báo và camera. Loa masking cần mật độ đều theo lưới, nên nếu được chừa vị trí ngay từ bản vẽ trần thì sẽ không phải dời từng chiếc sau khi đèn đã lắp. Hệ masking hiện đại dùng chính loa của nó để phát thông báo và nhạc nền, nên có khi bản vẽ trần còn bớt được một mạng loa riêng.

Vật liệu trần cũng cần chỉ định có chủ ý. Hai đại lượng anh chị sẽ gặp trên catalog tấm trần là hệ số giảm ồn NRC, cho biết tấm trần hấp thụ âm tới đâu, và cấp suy giảm qua trần CAC, cho biết âm thanh đi qua tấm trần sang phòng bên bị chặn tới đâu. Văn phòng mở cần NRC cao để lời nói không dội từ trần xuống. Phòng kín dùng chung khoảng trần cần quan tâm tới CAC. Mức cụ thể tùy công năng từng khu, nhưng nên được ghi thành chỉ tiêu thay vì để nhà thầu tự chọn theo giá. Phần vật liệu xem thêm ở vật liệu và giải pháp âm học.

Trên bản vẽ cơ điện

Ống gió là đường truyền lời nói mà ít ai vẽ là đường truyền lời nói. Hai phòng họp cạnh nhau chung một đường gió hồi là hai phòng có chung một ống nói. Với các phòng cần riêng tư, nên tách nhánh gió hồi, thêm đoạn ống tiêu âm hoặc đoạn ống uốn trước khi các nhánh nhập vào nhau.

Tiếng ồn của hệ điều hòa cũng ảnh hưởng thẳng tới masking. Một văn phòng có máy lạnh ồn đều có thể cần lớp nền mỏng hơn. Một văn phòng có dàn lạnh ồn cục bộ ở vài điểm sẽ có những vùng ồn, vùng yên xen kẽ, và hệ masking phải được chia vùng để bù lại. Thông tin về độ ồn thiết bị điều hòa và vị trí đặt chúng nên được chuyển cho đơn vị masking sớm.

Trên bản vẽ điện nhẹ

Hệ masking cần một vị trí tủ thiết bị, thường ở phòng kỹ thuật điện nhẹ của mỗi tầng hoặc mỗi khối, có thông gió và một nguồn điện riêng. Vì hệ chạy ngày này qua ngày khác trong nhiều năm, nguồn đó nên đi qua thiết bị lọc nguồn thay vì cắm chung ổ với mọi thứ khác trong phòng kỹ thuật.

Từ tủ ra cần các tuyến cáp loa theo từng vùng, cáp cho cảm biến trên trần, đường mạng nối các bộ điều khiển, và đường tín hiệu nhạc nền, thông báo đi vào. Chia vùng sơ bộ ngay trên mặt bằng điện nhẹ, theo công năng từng khu, giúp đường cáp được vẽ đúng ngay lần đầu. Tài liệu kỹ thuật thường cho mỗi vùng từ một đến ba loa, tương ứng khoảng 21 đến 63 mét vuông, nhưng con số thực tế phụ thuộc chiều cao trần và cách dùng không gian.

Cuối cùng là liên động với hệ phát thanh khẩn cấp và báo cháy. Khi có thông báo sơ tán, lớp âm nền cần được hạ hoặc tắt để không che mất lời thông báo. Đường tín hiệu liên động này nên có trên sơ đồ nguyên lý từ đầu.

Trong thuyết minh và hồ sơ mời thầu

Thay cho những dòng như "đảm bảo cách âm" hay "không gian yên tĩnh", thuyết minh có thể ghi chỉ tiêu đo được: khoảng cách gây phân tán rD và tốc độ suy giảm D2,S theo ISO 3382-3 cho văn phòng mở, cấp riêng tư lời nói SPC theo ASTM E2638 cho phòng kín. Kèm theo là yêu cầu báo cáo đo nghiệm thu mức âm nền theo ASTM E1573, đo khi công trình đã hoàn thiện và điều hòa chạy bình thường.

Khi chỉ tiêu nằm trong hồ sơ, mọi nhà thầu phải chứng minh bằng phép đo, và anh chị có căn cứ để nghiệm thu thay vì dựa vào cảm giác của người đi kiểm tra. Cách đo và hiệu chỉnh trong thực tế được viết trong bài Đo, Không Phải Đoán.

Mời đơn vị âm học vào lúc nào

Thời điểm tốt nhất là giai đoạn thiết kế cơ sở, khi vách, trần và hệ cơ điện còn đang được chốt. Ở giai đoạn đó, mọi khuyến nghị kể trên chỉ là thay đổi trên bản vẽ. Ở giai đoạn thi công hoàn thiện, cùng những khuyến nghị đó trở thành chi phí phá dỡ và làm lại.

Bá Hùng làm việc với đơn vị thiết kế theo đúng tinh thần tư duy kiến trúc giải pháp: đọc bản vẽ kiến trúc và cơ điện trước, đề xuất thiết bị sau. Anh chị có thể gửi bản vẽ cho chúng tôi để nhận góp ý cho phần riêng tư lời nói, kể cả khi dự án chưa đến giai đoạn chọn nhà thầu. Lý do dự án cần lớp riêng tư này, xem Im Lặng, Không Phải Riêng Tư và Yên Tĩnh, Không Phải Tập Trung.

Một nét vẽ kéo vách lên tới sàn tốn vài giây. Cùng việc đó làm sau khi trần đã đóng tốn vài tuần.